VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
KÜNYE
FİRMA REHBERİ
İLAN REHBERİ
BİZE ULAŞIN
YAZARLAR
Son Haber Saati - sonhabersaati.com

@ Haber Tarihi : 15 Mart 2019 04:00:41

0 Yorum

Kez Okundu.

​İslâm şiirinde Doğu Afrika tarafı

KÂMİL EŞFAK BERKİİslâm hızla medeniyetinin temellerini atıyordu. Bunu Hz. Peygamber bizzat başlatmıştı. Şiir de buna elbette dahildir. Daha Mekke’de Yedi Askı şairleri allak bullak olmuşlardı. Aynı şey Cahiliye Devri şairlerinde merkezî İran, Türk, Hind diyarlarında da çevresel fakat hızla olmuştur. Sonra, kendine özgü kuruluş şartları bulunan Endülüs’te de böyledir. Orada neyden dolayı bir Leylâ ile Mecnun yazılmamıştır sorusu dışında, kafa kurcalayacak bir şey yoktur. Önemli bir şiir oluşmuş, doğmuş ve gelişmiştir. Yeni Türk Edebiyatı’nda Anadolu dışındaki İslâm şiirini değerlendiren ve irdeleyen Sezai Karakoç olmuştur. Onun: “İslâm şiiri, burda da durmamış, kendine özgü, daha önce benzeri olmayan yeni bir tür şiir doğurmuştur. Bu, rahmanî ilhama dayanan şiirdir. Unutmayalım ki, şiir, alnı vahiy ve kıyamet günü ürpertisiyle aşılı hikmetten yanadır; şeytanın dil sürçmesi değildir şiir; o, özgürlüğü sever; ama bu özgürlük, iğvanın ve iğfalin özgürlüğü değildir. [Medeniyetin Rüyası Rüyanın Medeniyeti Şiir (s.51) Edebiyat Yazıları I, 8. Baskı, Diriliş Yayınları, Eylül 2017, İstanbul]” haber-hüküm cümlesi yeryüzünü İslâm şiirini tanımamızda doğurgan bir içeriktir. Biyolojide Latince bir kural geçer: Omnis celulae a celulae. Bugün gibi aklımdadır anlamı; her hücre (başka) bir hücreden doğar.

Artık gelebiliriz Kenya ve Tanzanya’nın siyah çehrelerinde nur balkıyan şairlerine. Tevhid şiiri güneye de indi. “İslâm’ın uygarlıktaki ve sanattaki atılım gücü... [Karakoç, a.g.e. s.49]” Afrika’ya da, Yüksel Kanar’ın bir yazısında belirttiği gibi “hızla yayılma sonucu” fetihlerle atbaşı tevhid şiiri ulaşmıştı. Bu demek olur ki Yeni Şiir, halkları besleyecekti. Naif ve yetkin bir edebiyat öğretmeni muhatabıma; “Tevhid üzre olan halklarda özgüven olur, sağlam temele oturur. Avrupada teslis inancı zamanla şiiri durdurucu etki yapmıştır. Zira teslis, insanın fıtratına dost bir itikat değildir. Tevhide karşı Kudüs’te açılmış bir savaşın kara ürünüdür. Hahamların meclisi Sanhedrin’in, genç Saul’a (sonradan Pavlos) görev verdiği bir heretik doktrindir.” dediğimde tevhide olan vurgum hoşuna gitmiş.

Kenya ve Tanzanya’da ana dil Kiswahili. Kökü Arapça sahil. Avrupalı sömürgeciler zevk için Arapça öğrenecek değiller ya! Arapça kelimeyi kendilerine göre telâffuz ederler. Waswahali ise sahil ülkelerini ifade eder. Hind Okyanusunun en batısına kıyı Afrika toprakları.

Ve şuara... Abdullah Said, bir 20. yy. şairidir. Nâmı Kizere’dir. Kizere, yani Bilge. Onun: Mola dunia kaumba şiirini İngilizcesinden Evreni Yarattı Allah diye çevirmiştik.Allah ırmaklar oldurduBerrak bir şiirle doldurduŞu sıçraşan, şu çağıl çağıl suVe baharlar... yaşadığımız özlemiyleBu kafiyeli, uzun şiir şu dörtlükle sona erer:Amin, yarabbi aminYa rabbena, yaratanım aminKabul et ne çıkmışsa dilimdenAllahım, yakarımı geri çevirme!

Doğu Afrika şiirinde bir de anonim, söyleyenin adı bilinmeyenler var. Belki de asıl orijinalite onlardadır. Belki de bazıları sahabî şairler dönemine tanık olmuş terennümlerdir. Gergin Sinirleri Geçmişin, Şahdamar Yaralı isimlisi değişik birşey. Kaptanı, teknedeki kadınlar yargılamaktalar:Gergin sinirleri geçmişin, şahdamar yaralıBırak yalnızlığımıza bizi, kadîm güç boğuyorO omurgası dökülmüş teknenin feryadınıHoyrat rüzgârlar arasında işitmen çok zorBiz... bira fıçıları kazancının masum insanları(...)Ve heyhat zavallı insan, Senin dolaşmıyor kanında kaptanlık onuruTeknen istemiyor seniKaptan karşılık verir.Ünü yüce bir kaptanım ben(...)Emrindeyim bütün ikinci kaptanların ebediyenMadem ki düşmüşüm madem ki bu yük ağırVe Kaptanın son sözü:Hemşireler (sisters)! terkediyorum tekneyi inanın kiBir tekne bulup sığınacağım denize

Çağımızda Kasım bin Ahmed’in Başlıyorum Bismillahla şiiri “kuruyorum güvencemiz Muhammed için şiirimi”, “Muhammed gitti ve o kış gariptir halâ” diye konuşuyor. Bu şiirde, “Ah, kanmış sarhoş, dünya yalanla doldu” yedili kıtaların sonunda nakarattır. Şiir baştan sonra Peygamberden sonra İslâm toplumunun rehavetinden örnekler sergilemiştir. Kasım bin Ahmed daha çok Afrikalı adıyla bilinir: Bwana Naasho. Bu şiiri, oğlunun ölümüne yanan arkadaşının acısını paylaşmak için yazmış (1850). Nakarat, şiiri adetâ gönüllere yaymaktadır. Bu şairimiz andığımız şiirinde Salih bin Şerif’in Endülüse Ağıt şiirini göz önünde tutmuş olduğu çağrışımlarını yaşatmaktadır. Salih bin Şerif’in şiiri S. Karakoç’un İslâmın Şiir Anıtlarından’ı içinde.

Kaluta Amri Abedi’nin bir şiiri:Aşktır coşkulu lezzetşükür bulunca aşkta yeriniSerinlik sunan şerbetbize buyuran olur aşkın yüceliğiŞifa erişti bitti şikayetkötürüm adam kalktı yürüdü şimdiAşkı bilsin, isteyen sevilmeyiaşktı teklif aşktı kabul

Kiswahili dilinde şiir metaforiktir. Şairlerde ve şiirlerinde şahit olduğumuz özgüven, büyük bir ihtimalle öbür insanlarda da vardır. Şiirin terbiye eden, yücelten, kişiliği pekiştiren ve ama kalbi yumuşak tutucu özelliği değil midir varlığının sebebi? Müslüman toplumlarda şiir her çağda yeni sürgünler vermiş görünüyor. Önemli olan çağdaş İslâm şiirini bir küll halinde tadabilmektir.Ne diyor anonim bir şiir?Şairler çözüp düğümünü sırlarınSunan ustalar bize şiiri biçiminde

Afrikalı müslümanlar, bellilerin sandığı gibi öksüz yetim değil. Ekranlarda: “burası Uganda değil” lâkırdıları da ayıptır.

Henüz Bu Haber İçin Yorum Yapılmamış
Adınız Soyadınız
Güvenlik Kodu
BENZER HABERLER
bursa escort
watch movies online maltepe escort alanya escort konya escort atasehir escort